Çirkin Üvey Kardeş
Yazan: Emine Sultan Alagaş -
Klasik masallar bize her zaman madalyonun tek bir yüzünü anlatır: Kötülüklerle karşılaşan ama günün sonunda güzelliği ve masumiyetiyle ödüllendirilen o kusursuz ana karakterler... Ancak ‘’Çirkin Üvey Kardeş’’ filminde ışıklar Külkedisi’nin üzerinden çekilip, hikayenin günah keçisine; yani o dışlanmış, "çirkin" ilan edilmiş üvey kardeşe çeviriliyor.
Peki, bir insanı masalın kötüsü yapan şey saf bir gaddarlık mıdır, yoksa erken yaşta başlayan derin bir varoluşsal sancı mı?
Filmin en güçlü hissettirdiği duygulardan biri, karakterin kendi bedenine ve varlığına duyduğu yabancılaşma. Psikolojide "içselleştirilmiş değersizlik" olarak adlandırabileceğimiz bu durum, karakterin çevresinden (özellikle de birincil bakım verenlerinden) gördüğü reddedilmeyle başlar.
Ev içinde sürekli "güzel, uyumlu ve kusursuz" olan diğer kardeşle kıyaslanmak, karakterin aynaya her baktığında bir eksiklik, bir hata görmesine yol açar. Karakterin çirkinliği fiziksel bir gerçeklikten ziyade, sistemin ve narsisistik ebeveyn figürlerinin onun ruhuna kazıdığı bir etikettir artık.
Dışarıdan bakıldığında "haset ve kıskançlık" gibi duran o yıkıcı davranışlar, aslında derine indiğimizde çok daha ilkel bir çığlığın yansımasıdır: "Beni de görün!"Carl Jung’un Gölge (Shadow) arketipiyle açıklayabileceğimiz bu durum, karakterin bastırmak zorunda kaldığı sevgi ve onaylanma ihtiyacının, zamanla öfke ve manipülasyona dönüşmesini anlatır. Üvey kardeşe duyulan o yoğun öfke, aslında kardeşin şahsına değil; onun zahmetsizce elde ettiği "sevilme hakkına" duyulan bir adaletsizlik isyanıdır. Karakter, sevgiyle bağ kuramadığı bu dünyada varlığını ancak yıkım yaratarak ispat etmeye çalışır. Çünkü fark edilmemenin yarattığı o "hayalet hissi", nefret edilmekten çok daha ağırdır.
Film, seyirciye konforlu bir "mutlu son" ya da keskin bir iyi-kötü savaşı sunmuyor. Aksine, bizi aile dinamiklerinin, toplumsal güzellik algısının ve erken çocukluk travmalarının yarattığı o gri alanda bırakıyor.
Klasik masallar bize her zaman madalyonun tek bir yüzünü anlatır: Kötülüklerle karşılaşan ama günün sonunda güzelliği ve masumiyetiyle ödüllendirilen o kusursuz ana karakterler... Ancak ‘’Çirkin Üvey Kardeş’’ filminde ışıklar Külkedisi’nin üzerinden çekilip, hikayenin günah keçisine; yani o dışlanmış, "çirkin" ilan edilmiş üvey kardeşe çeviriliyor.
Peki, bir insanı masalın kötüsü yapan şey saf bir gaddarlık mıdır, yoksa erken yaşta başlayan derin bir varoluşsal sancı mı?
Filmin en güçlü hissettirdiği duygulardan biri, karakterin kendi bedenine ve varlığına duyduğu yabancılaşma. Psikolojide "içselleştirilmiş değersizlik" olarak adlandırabileceğimiz bu durum, karakterin çevresinden (özellikle de birincil bakım verenlerinden) gördüğü reddedilmeyle başlar.
Ev içinde sürekli "güzel, uyumlu ve kusursuz" olan diğer kardeşle kıyaslanmak, karakterin aynaya her baktığında bir eksiklik, bir hata görmesine yol açar. Karakterin çirkinliği fiziksel bir gerçeklikten ziyade, sistemin ve narsisistik ebeveyn figürlerinin onun ruhuna kazıdığı bir etikettir artık.
Film, seyirciye konforlu bir "mutlu son" ya da keskin bir iyi-kötü savaşı sunmuyor. Aksine, bizi aile dinamiklerinin, toplumsal güzellik algısının ve erken çocukluk travmalarının yarattığı o gri alanda bırakıyor.