Depersonalizasyon-Derealizasyon Bozukluğu
Yazan: Irmak Ayrılmış-
Depersonalizasyon-derealizasyon bozukluğu, kişinin sürekli veya tekrarlayan depersonalizasyon veya derealizasyon yaşamasına sebep olan ruhsal bir bozukluktur. Depersonalizasyon; kişinin kendisinden, düşüncelerinden, hislerinden ve hatta bedeninden kopmuş hissetmesini ifade eder. Bireyler, genellikle kendilerini sanki dışarıdan bir gözlemci gibi izlediklerini hissettiklerini belirtir. Ayrıca düşünceleri ve davranışları üzerinde bir kontrolleri yokmuş gibi hissedebilirler. Derealizasyon ise kişinin diğer insanlardan, çevresinden veya dünyadan kopmuş hissetmesini ifade eder. Derealizasyon yaşayan kişiler, çevrelerindeki dünyayı gerçek dışı veya sanki bir rüyaymış gibi algılayabilirler.
Depersonalizasyon Belirtileri
Kendi vücudunuzdan kopmuş hissetmek, bazen kendi vücudunuzu yukarıdan izliyormuş veya bir film seyrediyormuş gibi hissetmek;
Sanki gerçek bir benliğiniz yokmuş gibi kendinizden tamamen kopmuş hissetmek;
Duyguları tam olarak hissedememek;
Zamanın çok hızlı ya da çok yavaş geçiyor gibi hissedilmesi;
Kendi sesin ya da düşüncelerin kendisine ait olmadığını düşünmek;
Aynaya baktığında kendini tanıyamama hissi.
Derealizasyon Belirtileri
Gerçeklikten kopmuş hissetmek;
Kişinin çok iyi tanıdığı bir yerde bile yabancı hissetmesi;
Nesneleri boyut, şekil, renk veya mesafe olarak normalinden farklı deneyimlemek;
Seslerin boğuk ya da uzaktan geliyormuş gibi algılanması.
Çocuklukta veya yetişkinlikte yaşanan fiziksel ve duygusal travmalar (şiddet, istismar, kazalar, ani kayıplar) bu bozukluğun en sık görülen tetikleyicilerindendir. Yoğun ve uzun süreli stres, depresyon, anksiyete bozuklukları ve panik ataklar gerçeklikten kopmaya neden olabilir. Dissosiyatif eğilimler, beynin hafıza ve duygularla ilgili bölümündeki problemler, madde ve alkol kullanımı da bu bozukluğun nedenleri arasındadır.
Depersonalizasyon-Derealizasyon Bozukluğu tedavisi genellikle semptomları hafifletmeye ve kişinin gerçeklik algısını yeniden kazandırmaya yöneliktir. En yaygın kullanılan terapi türü BDT’dir. Kişinin gerçek dışı düşüncelerini sorgulamasına ve daha işlevsel düşünce kalıpları geliştirmesine yardımcı olur. Dissosiyatif bozukluklara yönelik terapiler, ilaç tedavisi ve Mindfulness terapileri de uygulanabilir. Depersonalizasyon-Derealizasyon Bozukluğu genellikle hayati tehlike yaratmaz; ancak bireyin yaşam kalitesini ve psikolojik sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir. Erken tanı ve doğru destekle bireyler yeniden gerçeklik algılarını kazanabilirler.
Kaynakça:
Depersonalizasyon-derealizasyon bozukluğu, kişinin sürekli veya tekrarlayan depersonalizasyon veya derealizasyon yaşamasına sebep olan ruhsal bir bozukluktur. Depersonalizasyon; kişinin kendisinden, düşüncelerinden, hislerinden ve hatta bedeninden kopmuş hissetmesini ifade eder. Bireyler, genellikle kendilerini sanki dışarıdan bir gözlemci gibi izlediklerini hissettiklerini belirtir. Ayrıca düşünceleri ve davranışları üzerinde bir kontrolleri yokmuş gibi hissedebilirler. Derealizasyon ise kişinin diğer insanlardan, çevresinden veya dünyadan kopmuş hissetmesini ifade eder. Derealizasyon yaşayan kişiler, çevrelerindeki dünyayı gerçek dışı veya sanki bir rüyaymış gibi algılayabilirler.
Depersonalizasyon Belirtileri
Kendi vücudunuzdan kopmuş hissetmek, bazen kendi vücudunuzu yukarıdan izliyormuş veya bir film seyrediyormuş gibi hissetmek;
Sanki gerçek bir benliğiniz yokmuş gibi kendinizden tamamen kopmuş hissetmek;
Duyguları tam olarak hissedememek;
Zamanın çok hızlı ya da çok yavaş geçiyor gibi hissedilmesi;
Kendi sesin ya da düşüncelerin kendisine ait olmadığını düşünmek;
Aynaya baktığında kendini tanıyamama hissi.
Derealizasyon Belirtileri
Gerçeklikten kopmuş hissetmek;
Kişinin çok iyi tanıdığı bir yerde bile yabancı hissetmesi;
Nesneleri boyut, şekil, renk veya mesafe olarak normalinden farklı deneyimlemek;
Seslerin boğuk ya da uzaktan geliyormuş gibi algılanması.
Depersonalizasyon-Derealizasyon Bozukluğu tedavisi genellikle semptomları hafifletmeye ve kişinin gerçeklik algısını yeniden kazandırmaya yöneliktir. En yaygın kullanılan terapi türü BDT’dir. Kişinin gerçek dışı düşüncelerini sorgulamasına ve daha işlevsel düşünce kalıpları geliştirmesine yardımcı olur. Dissosiyatif bozukluklara yönelik terapiler, ilaç tedavisi ve Mindfulness terapileri de uygulanabilir. Depersonalizasyon-Derealizasyon Bozukluğu genellikle hayati tehlike yaratmaz; ancak bireyin yaşam kalitesini ve psikolojik sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir. Erken tanı ve doğru destekle bireyler yeniden gerçeklik algılarını kazanabilirler.
Kaynakça: