Maladaptive Daydreaming
Yazan: Irmak Ayrılmış
Hepimiz zaman zaman hayaller kurarız. Kimi gelecekle ilgili umut dolu hayaller kurar, kimi yaşadıklarıyla ilgili senaryolar yazar. Fakat kurulan bu hayaller bizi gerçeklikten alıkoymaya, gerçekliğe ilgimizin kesilip günlük yaşamlarımızı ciddi bir şekilde etkileyen bir alışkanlığa döndüğünde tehlikeli olmaya başlar. Maladaptive daydreaming (Uyumsuz hayal kurma), bireyin uzun saatler boyunca yoğun ve aşırı ayrıntılı hayallere dalması, bu süreçte gerçek hayattan kopması ve günlük işlevselliğin bozulması durumudur. İlk olarak Eli Somer tarafından tanımlanan bu kavram henüz resmi bir tanı olarak kabul edilmese de birçok kişi için ciddi bir sorun haline gelmiştir.
Maladaptive daydreaming neden ortaya çıkar ve belirtileri nelerdir?
Maladaptive daydreaming yaşayan bireyler, sık sık hayal kurma isteği hissederler. Bu kişiler, hayal kurmayı gerçek hayattan bir kaçış aracı olarak kullanabilirler. Hayal dünyasında geçirdikleri zaman, stres ve kaygılardan uzaklaşma hissi yaratır. Hayal kurarken ritmik hareketler (yürüme, sallanma gibi) yapabilirler, hayal kurarken çok fazla müzik dinleyebilirler. Bu durum, kişinin günlük yaşamındaki görevlerine ve sorumluluklarına odaklanmasını zorlaştırabilir. Kişiler, kendi yarattıkları hayal dünyasında, istedikleri gibi olayları şekillendirme ve kontrol etme özgürlüğüne sahip oldukları için buna bağımlı hale gelir ve kontrolü kaybedebilirler. Kişi gerçek hayatta yaşadığı ya da yaşayamadığı şeyleri, başarıları, üzüntüleri, mutlulukları hayal dünyasında yaşar ve bu hayaller romanlar ve filmlerle karşılaştırılabilecek kadar detay içerir.
Maladaptive daydreaming’in ortaya çıkmasında depresyon, anksiyete veya travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi psikolojik rahatsızlıklar, beynin ödül sistemindeki değişiklikler, dopamin ve serotonin hormonları da etkili olabilir.
Maladaptive daydreaming’in günlük hayatımıza etkileri nelerdir?
Maladaptive daydreaming, bireylerin gerçek ilişkilerden uzaklaşmalarına ve sosyal etkileşimlerini azaltmalarına neden olabilir. Kişi, arkadaşları veya ailesiyle vakit geçirmek yerine hayal dünyasında vakit geçirmeyi tercih edebilir. Çalışılması gereken işleri hayallere dalarak erteleyebilir, bu da akademik başarıyı ve performansı düşürebilir. Gerçek hayatta tatminsizlik, karşılaşılan problemleri göz ardı etmek, görev ve sorumlulukları yerine getirmekte zorluk, fiziksel aktivitelerde yetersizlik ve uyku problemleri gibi sorunlar oluşabilir.
Sonuç olarak hepimiz insanız ve bizi diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerimizden biri de aklımız. Ve aklımızın ürünü olan hayallerimiz de hayatımızın önemli bir parçası. Fakat bahsettiğimiz durum hayal kurmanın da ötesinde hayatımızı olumsuz etkileyebilecek bir şey. Eğer bu hayalleri hayatımızdan bir kaçış olarak görüyorsak belki de bu durumla ilgili kendimizde farkındalık oluşturmalı ve bir uzman yardımı almalıyız. Gerçek ile hayal arasındaki sınırı belirlemek dengeli bir yaşamda bize yardımcı olacaktır.
Kaynakça:
https://www.paradokspsikoloji.com/blog/hayal-kurma-hastaligi-maladaptivedaydreaming-nedir
https://tr.wikipedia.org/wiki/Uyumsuz_hayal_kurma#
Hepimiz zaman zaman hayaller kurarız. Kimi gelecekle ilgili umut dolu hayaller kurar, kimi yaşadıklarıyla ilgili senaryolar yazar. Fakat kurulan bu hayaller bizi gerçeklikten alıkoymaya, gerçekliğe ilgimizin kesilip günlük yaşamlarımızı ciddi bir şekilde etkileyen bir alışkanlığa döndüğünde tehlikeli olmaya başlar. Maladaptive daydreaming (Uyumsuz hayal kurma), bireyin uzun saatler boyunca yoğun ve aşırı ayrıntılı hayallere dalması, bu süreçte gerçek hayattan kopması ve günlük işlevselliğin bozulması durumudur. İlk olarak Eli Somer tarafından tanımlanan bu kavram henüz resmi bir tanı olarak kabul edilmese de birçok kişi için ciddi bir sorun haline gelmiştir.
Maladaptive daydreaming neden ortaya çıkar ve belirtileri nelerdir?
Maladaptive daydreaming yaşayan bireyler, sık sık hayal kurma isteği hissederler. Bu kişiler, hayal kurmayı gerçek hayattan bir kaçış aracı olarak kullanabilirler. Hayal dünyasında geçirdikleri zaman, stres ve kaygılardan uzaklaşma hissi yaratır. Hayal kurarken ritmik hareketler (yürüme, sallanma gibi) yapabilirler, hayal kurarken çok fazla müzik dinleyebilirler. Bu durum, kişinin günlük yaşamındaki görevlerine ve sorumluluklarına odaklanmasını zorlaştırabilir. Kişiler, kendi yarattıkları hayal dünyasında, istedikleri gibi olayları şekillendirme ve kontrol etme özgürlüğüne sahip oldukları için buna bağımlı hale gelir ve kontrolü kaybedebilirler. Kişi gerçek hayatta yaşadığı ya da yaşayamadığı şeyleri, başarıları, üzüntüleri, mutlulukları hayal dünyasında yaşar ve bu hayaller romanlar ve filmlerle karşılaştırılabilecek kadar detay içerir.
Maladaptive daydreaming’in ortaya çıkmasında depresyon, anksiyete veya travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi psikolojik rahatsızlıklar, beynin ödül sistemindeki değişiklikler, dopamin ve serotonin hormonları da etkili olabilir.
Maladaptive daydreaming’in günlük hayatımıza etkileri nelerdir?
Maladaptive daydreaming, bireylerin gerçek ilişkilerden uzaklaşmalarına ve sosyal etkileşimlerini azaltmalarına neden olabilir. Kişi, arkadaşları veya ailesiyle vakit geçirmek yerine hayal dünyasında vakit geçirmeyi tercih edebilir. Çalışılması gereken işleri hayallere dalarak erteleyebilir, bu da akademik başarıyı ve performansı düşürebilir. Gerçek hayatta tatminsizlik, karşılaşılan problemleri göz ardı etmek, görev ve sorumlulukları yerine getirmekte zorluk, fiziksel aktivitelerde yetersizlik ve uyku problemleri gibi sorunlar oluşabilir.
Sonuç olarak hepimiz insanız ve bizi diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerimizden biri de aklımız. Ve aklımızın ürünü olan hayallerimiz de hayatımızın önemli bir parçası. Fakat bahsettiğimiz durum hayal kurmanın da ötesinde hayatımızı olumsuz etkileyebilecek bir şey. Eğer bu hayalleri hayatımızdan bir kaçış olarak görüyorsak belki de bu durumla ilgili kendimizde farkındalık oluşturmalı ve bir uzman yardımı almalıyız. Gerçek ile hayal arasındaki sınırı belirlemek dengeli bir yaşamda bize yardımcı olacaktır.
Kaynakça:
https://www.paradokspsikoloji.com/blog/hayal-kurma-hastaligi-maladaptivedaydreaming-nedir
https://tr.wikipedia.org/wiki/Uyumsuz_hayal_kurma#