Sosyal Medyanın Öz Saygıya Etkisi Ve Çözüm Yolları
Çeviri: Melek Nisa Türker
Bugünün dijital çağında, sosyal medya günlük yaşamamızın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Bizi ailemize ve arkadaşlarımıza yakınlaştırırken aynı zamanda kendimizi ve başkalarını nasıl gördüğümüzü de etkiler. Erin Vogel ve arkadaşları tarafından yakın zamanda yapılan bir çalışmaya sosyal kıyas, sosyal medya kullanımı ve öz saygı arasındaki karmaşık ilişki araştırıldı. Çalışma, bu unsurların birbirlerini nasıl etkilediğini ve zihinsel sağlığımız üzerindeki sonuçlarını anlamamız açısından değerliydi.
Sosyal kıyası anlamak
Sosyal kıyas bireylerin öz değerlerini kendilerini başkalarıyla kıyaslayarak ölçtükleri doğal bir insan davranışıdır. Bu durum iki şekilde ortaya çıkabilir :
Kişinin kendisinden daha iyi durumda olduğunu düşündüğü kişilerle kendisini karşılaştırması yani yukarıya doğru karşılaştırma
Kişinin kendisini daha az şanslı gördüğü kişilerle karşılaştırması yani aşağıya doğru karşılaştırma
Araştırma sosyal medya mecralarının çevrim içi profillerinin seçici yapısı nedeniyle yani kullanıcıların en iyi anlarını, başarılarını veya pozitif yanlarını sergilemeleri sebebiyle bu kıyaslamaları daha da artırdığını vurgulamaktadır.
Sosyal medyanın rolü
Sosyal medya, insanların hayatlarının en dikkat çekici anlarını gözler önüne seren kesintisiz ve özenle derlenmiş bir içerik akışı sağlar. Bu durumda kullanıcıların sıklıkla kendilerini daha iyi durumda gördükleri insanlarla kıyaslamalarına yol açabilir (yukarıya doğru karşılaştırma) ve potansiyel olarak yetersizlik duygularına ve düşük öz güvene neden olabilir. Araştırma ise sosyal medyanın rolü hakkında, sosyal mecralarda yaygın olarak sosyal karşılaştırma yapan bireylerin daha düşük bir öz güvene ve kendileri hakkında artan olumsuz duygulara sahip olduklarını belirtmiştir.
Öz değer ve duygusal sağlık
Öz değer, duygusal sağlık üzerinde kritik bir rol oynar. Bireyler; sürekli olarak başkalarının mükemmel görünen hayatlarına yetişemediklerini hissettiklerinde, bu durum kaygı, depresyon ve bozulmuş bir öz değer duygusuna neden olabilir. Yürütülen araştırma bireylere sosyal kıyaslamaya ne kadar çok katılırsa öz saygıları üzerinde zararlı etkiler yaşama olasılıklarının da o oranla artacağını göstermektedir.
Olumlu sosyal medya kullanımına yönelik stratejiler
Sosyal medyanın olumsuz etkileri olsa bile sık sosyal medya kullanımı sebebiyle oluşan negatif sonuçları azaltmanın yolları vardır:
Bugünün dijital çağında, sosyal medya günlük yaşamamızın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Bizi ailemize ve arkadaşlarımıza yakınlaştırırken aynı zamanda kendimizi ve başkalarını nasıl gördüğümüzü de etkiler. Erin Vogel ve arkadaşları tarafından yakın zamanda yapılan bir çalışmaya sosyal kıyas, sosyal medya kullanımı ve öz saygı arasındaki karmaşık ilişki araştırıldı. Çalışma, bu unsurların birbirlerini nasıl etkilediğini ve zihinsel sağlığımız üzerindeki sonuçlarını anlamamız açısından değerliydi.
Sosyal kıyası anlamak
Sosyal kıyas bireylerin öz değerlerini kendilerini başkalarıyla kıyaslayarak ölçtükleri doğal bir insan davranışıdır. Bu durum iki şekilde ortaya çıkabilir :
Kişinin kendisinden daha iyi durumda olduğunu düşündüğü kişilerle kendisini karşılaştırması yani yukarıya doğru karşılaştırma
Kişinin kendisini daha az şanslı gördüğü kişilerle karşılaştırması yani aşağıya doğru karşılaştırma
Araştırma sosyal medya mecralarının çevrim içi profillerinin seçici yapısı nedeniyle yani kullanıcıların en iyi anlarını, başarılarını veya pozitif yanlarını sergilemeleri sebebiyle bu kıyaslamaları daha da artırdığını vurgulamaktadır.
Sosyal medyanın rolü
Sosyal medya, insanların hayatlarının en dikkat çekici anlarını gözler önüne seren kesintisiz ve özenle derlenmiş bir içerik akışı sağlar. Bu durumda kullanıcıların sıklıkla kendilerini daha iyi durumda gördükleri insanlarla kıyaslamalarına yol açabilir (yukarıya doğru karşılaştırma) ve potansiyel olarak yetersizlik duygularına ve düşük öz güvene neden olabilir. Araştırma ise sosyal medyanın rolü hakkında, sosyal mecralarda yaygın olarak sosyal karşılaştırma yapan bireylerin daha düşük bir öz güvene ve kendileri hakkında artan olumsuz duygulara sahip olduklarını belirtmiştir.
Öz değer ve duygusal sağlık
Öz değer, duygusal sağlık üzerinde kritik bir rol oynar. Bireyler; sürekli olarak başkalarının mükemmel görünen hayatlarına yetişemediklerini hissettiklerinde, bu durum kaygı, depresyon ve bozulmuş bir öz değer duygusuna neden olabilir. Yürütülen araştırma bireylere sosyal kıyaslamaya ne kadar çok katılırsa öz saygıları üzerinde zararlı etkiler yaşama olasılıklarının da o oranla artacağını göstermektedir.
Olumlu sosyal medya kullanımına yönelik stratejiler
Sosyal medyanın olumsuz etkileri olsa bile sık sosyal medya kullanımı sebebiyle oluşan negatif sonuçları azaltmanın yolları vardır:
Maruz kalmayı sınırlamak: Sosyal medyada geçirilen zamanı azaltmayı veya takip ettiğiniz hesapların pozitifliği ve samimiyeti teşvik eden hesaplarla düzenlemeyi düşünün.
Bilinçli farkındalık uygulamak: Sosyal medya kullanırken duygularınızın bilincinde olun. Yetersizlik duygularının yüzeye çıktığını fark ederseniz ara verin ve öz farkındalık pratiği yapın.
Kendine odaklanmak: Kendinizi başkalarıyla kıyaslamaktansa kişisel gelişiminize ve hedeflerinize odaklanın. Ne kadar küçük olursa olsun başarılarınızı kutlayın.
Özgün içeriklerle etkileşimde bulunun: Parlatılmış bir maske veya yapay bir görüntü yerine gerçek deneyimleri ve zorlukları gösteren kişileri ve sayfaları takip edin.
Güne farklı bir şekilde başlamak: Sabah ilk iş olarak telefonunuzu almak yerine bu zamanı erteleyin ve güne daha iyi bir başlangıç yapmak için nefes egzersizleri, su içmek, egzersiz yapmak, kitap gibi basılı materyaller okumak ya da sosyal medyadan uzak durmanıza yardımcı olacak farklı öz bakım aktivitelerine odaklanın. Bu şekilde yeni bir alışkanlık edinerek sosyal medya kullanımını azaltabilirsiniz.
Destek aramak: Eğer sosyal medyanın öz değeriniz üzerinde olumsuz etkileri olduğunu fark ediyorsanız arkadaşlarınızla veya ruh sağlığı uzmanları ile iletişime geçin.
Çıkarım
Vogel’ in araştırmasından edilen bulgular, sosyal medyanın öz saygımızı ve duygusal sağlığımızı şekillendirmede ki gücüne dair önemli hatırlatıcılardır. Sosyal kıyaslamanın doğasını anlayarak ve sağlıklı sosyal medya kullanımı için önerilen stratejileri uygulayarak öz değerimizi koruyabilir ve çevrimiçi deneyimimizi daha olumlu bir hâle getirebiliriz.
Sonuç olarak, sosyal medyayı bir kıyaslama kaynağı değil, insanların birbirleriyle iletişim ve bağlantı kurmalarını sağlayan bir ilişki kurma aracı olarak düşünüp bir denge kurmak önemlidir. Bu dijital dünyada yol alırken kendimize şefkât göstermeyi ve eşsiz yolculuklarımızı kutlamayı amaçlayalım.
KAYNAKÇA
Vogel, E. A., Rose, J. P., Roberts, L. R., & Eckles, K. (2014). Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of popular media culture, 3(4), 206.
Suls, J., & Wheeler, L. (2012). Social comparison theory. Handbook of theories of social psychology, 1, 460-482
https://findinnercalm.ca/psychology-blog/f/how-social-media-influences-self-esteem-and-what-can-help
Bilinçli farkındalık uygulamak: Sosyal medya kullanırken duygularınızın bilincinde olun. Yetersizlik duygularının yüzeye çıktığını fark ederseniz ara verin ve öz farkındalık pratiği yapın.
Kendine odaklanmak: Kendinizi başkalarıyla kıyaslamaktansa kişisel gelişiminize ve hedeflerinize odaklanın. Ne kadar küçük olursa olsun başarılarınızı kutlayın.
Özgün içeriklerle etkileşimde bulunun: Parlatılmış bir maske veya yapay bir görüntü yerine gerçek deneyimleri ve zorlukları gösteren kişileri ve sayfaları takip edin.
Güne farklı bir şekilde başlamak: Sabah ilk iş olarak telefonunuzu almak yerine bu zamanı erteleyin ve güne daha iyi bir başlangıç yapmak için nefes egzersizleri, su içmek, egzersiz yapmak, kitap gibi basılı materyaller okumak ya da sosyal medyadan uzak durmanıza yardımcı olacak farklı öz bakım aktivitelerine odaklanın. Bu şekilde yeni bir alışkanlık edinerek sosyal medya kullanımını azaltabilirsiniz.
Destek aramak: Eğer sosyal medyanın öz değeriniz üzerinde olumsuz etkileri olduğunu fark ediyorsanız arkadaşlarınızla veya ruh sağlığı uzmanları ile iletişime geçin.
Çıkarım
Vogel’ in araştırmasından edilen bulgular, sosyal medyanın öz saygımızı ve duygusal sağlığımızı şekillendirmede ki gücüne dair önemli hatırlatıcılardır. Sosyal kıyaslamanın doğasını anlayarak ve sağlıklı sosyal medya kullanımı için önerilen stratejileri uygulayarak öz değerimizi koruyabilir ve çevrimiçi deneyimimizi daha olumlu bir hâle getirebiliriz.
Sonuç olarak, sosyal medyayı bir kıyaslama kaynağı değil, insanların birbirleriyle iletişim ve bağlantı kurmalarını sağlayan bir ilişki kurma aracı olarak düşünüp bir denge kurmak önemlidir. Bu dijital dünyada yol alırken kendimize şefkât göstermeyi ve eşsiz yolculuklarımızı kutlamayı amaçlayalım.
KAYNAKÇA
Vogel, E. A., Rose, J. P., Roberts, L. R., & Eckles, K. (2014). Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of popular media culture, 3(4), 206.
Suls, J., & Wheeler, L. (2012). Social comparison theory. Handbook of theories of social psychology, 1, 460-482
https://findinnercalm.ca/psychology-blog/f/how-social-media-influences-self-esteem-and-what-can-help