Çocuklarda kitap okumanın beyin gelişimine olan etkisi
Yazan: Madina İmanlı
Kitap okumanın ve ekran karşısında vakit geçirmenin çocuklar üzerinde olan etkisini ele almak istiyorum bu yazıda. 2017 yılında ABD’de yürütülen bir araştırma çocukların kitap okumaya maruz kalması ile ekran karşısında vakit geçirmesinin beyin gelişiminde nasıl bir rol oynadığını ele almıştır. Bu araştırmada 8-12 yaş aralığındaki çocukları fMRI taramasından geçirdiler. (fMRI beyindeki kan akışı değişimini ölçer ) Kitap okurken görme ve dikkat gibi fonksiyonlar aktife olur. Bu araştırmada da bunu gözlemlemek için çocuklardan ‘artı’ işareti bulunan bir ekrana bakmaları istendi. Buna ‘dinleme durumu’ ismini verdiler. Çocukların ‘dinleme’ durumundayken beyinlerindeki görme, dikkat ve bunun gibi diğer fonksiyonlardan sorumlu olan beyin bölgelerinin birbiriyle olan bağlantılarına bakarak beynin ‘dinlenme’ evresine kıyasla ‘dinleme’ durumundaki aktif olan bölgeleri belirlediler. Bu aşamadan sonra çocukların okumaya ve ekran karşısında bir şeyler izlemeye harcadıkları zaman soruldu ve bazı testler uygulandı. Araştırmacılar alınan verileri analiz ederek kitap okumanın ve ekran karşısında vakit geçirmenin beyin üzerindeki etkilerini analiz ettiler. Bulgular ekran karşısında vakit geçiren çocukların kan akışının kitap okuyanlara kıyasla daha düzensiz olduğunu gösterdi.
Aşağıdaki resimde A’da kitap okumaya daha çok vakit harcayan çocukların, B’de ise ekran karşısında daha çok vakit harcayan çocukların beyin görüntüsünü verilmiştir.
Her iki resimde bulunan siyah daireler, beynin sözcükleri okumaktan sorumlu bölgesini gösterir. Kitap okuyarak vakit geçirenlerde, bu bölge beynin dikkat ve görme gibi diğer bölgeleriyle (kırmızı daireler) daha güçlü bağlar kurar. Ancak ekran başında daha çok zaman geçiren çocuklarda, bu bağlar (mavi daireler) daha zayıftır.
Araştırma, kitap okumanın çocukların beyninde daha güçlü ve düzenli bağlantılar oluşturduğunu, ekran karşısında geçirilen sürenin ise bu bağlantıları zayıflatarak kan akışında düzensizliklere yol açabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, kitap okuma ve ekran başında vakit geçirme, çocukların beyin gelişimi üzerinde farklı etkiler yaratmaktadır. Bu da çocukların dengeli bir şekilde vakit geçirmeleri ve kitap okumaya daha fazla zaman ayırmalarının, sağlıklı bir beyin gelişimi için önemli olduğunu vurgulamaktadır.
KAYNAK:
↑ Horowitz-Kraus, T., and Hutton, J. S. 2018. Brain connectivity in children is increased by the time they spend reading books and decreased by the length of exposure to screen-based media. Acta Paediatr. 107:685–93. doi: 10.1111/apa.14176
Kitap okumanın ve ekran karşısında vakit geçirmenin çocuklar üzerinde olan etkisini ele almak istiyorum bu yazıda. 2017 yılında ABD’de yürütülen bir araştırma çocukların kitap okumaya maruz kalması ile ekran karşısında vakit geçirmesinin beyin gelişiminde nasıl bir rol oynadığını ele almıştır. Bu araştırmada 8-12 yaş aralığındaki çocukları fMRI taramasından geçirdiler. (fMRI beyindeki kan akışı değişimini ölçer ) Kitap okurken görme ve dikkat gibi fonksiyonlar aktife olur. Bu araştırmada da bunu gözlemlemek için çocuklardan ‘artı’ işareti bulunan bir ekrana bakmaları istendi. Buna ‘dinleme durumu’ ismini verdiler. Çocukların ‘dinleme’ durumundayken beyinlerindeki görme, dikkat ve bunun gibi diğer fonksiyonlardan sorumlu olan beyin bölgelerinin birbiriyle olan bağlantılarına bakarak beynin ‘dinlenme’ evresine kıyasla ‘dinleme’ durumundaki aktif olan bölgeleri belirlediler. Bu aşamadan sonra çocukların okumaya ve ekran karşısında bir şeyler izlemeye harcadıkları zaman soruldu ve bazı testler uygulandı. Araştırmacılar alınan verileri analiz ederek kitap okumanın ve ekran karşısında vakit geçirmenin beyin üzerindeki etkilerini analiz ettiler. Bulgular ekran karşısında vakit geçiren çocukların kan akışının kitap okuyanlara kıyasla daha düzensiz olduğunu gösterdi.
Aşağıdaki resimde A’da kitap okumaya daha çok vakit harcayan çocukların, B’de ise ekran karşısında daha çok vakit harcayan çocukların beyin görüntüsünü verilmiştir.
Her iki resimde bulunan siyah daireler, beynin sözcükleri okumaktan sorumlu bölgesini gösterir. Kitap okuyarak vakit geçirenlerde, bu bölge beynin dikkat ve görme gibi diğer bölgeleriyle (kırmızı daireler) daha güçlü bağlar kurar. Ancak ekran başında daha çok zaman geçiren çocuklarda, bu bağlar (mavi daireler) daha zayıftır.
Araştırma, kitap okumanın çocukların beyninde daha güçlü ve düzenli bağlantılar oluşturduğunu, ekran karşısında geçirilen sürenin ise bu bağlantıları zayıflatarak kan akışında düzensizliklere yol açabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, kitap okuma ve ekran başında vakit geçirme, çocukların beyin gelişimi üzerinde farklı etkiler yaratmaktadır. Bu da çocukların dengeli bir şekilde vakit geçirmeleri ve kitap okumaya daha fazla zaman ayırmalarının, sağlıklı bir beyin gelişimi için önemli olduğunu vurgulamaktadır.
KAYNAK:
↑ Horowitz-Kraus, T., and Hutton, J. S. 2018. Brain connectivity in children is increased by the time they spend reading books and decreased by the length of exposure to screen-based media. Acta Paediatr. 107:685–93. doi: 10.1111/apa.14176